Oddymianie grawitacyjne w halach, klatkach schodowych i obiektach użyteczności publicznej

Statystyki pożarowe konsekwentnie wskazują, że większość ofiar śmiertelnych ginie nie od ognia, lecz od produktów spalania. Tlenek węgla, cyjanowodór i inne toksyczne gazy obecne w dymie powodują utratę przytomności, zanim człowiek zdąży dotrzeć do wyjścia ewakuacyjnego. Skuteczne odprowadzanie dymu z budynku jest zatem równie ważnym elementem ochrony życia, jak detekcja pożaru i alarmowanie.

Na czym polega oddymianie grawitacyjne i jakie są jego podstawowe zasady działania?

Oddymianie grawitacyjne opiera się na fizycznej właściwości gorących gazów pożarowych, które są lżejsze od otaczającego powietrza i naturalnie przemieszczają się ku górze. System automatycznie otwiera klapy dymowe w dachu lub górnych partiach fasady, jednocześnie uruchamiając napowietrzanie w dolnych partiach budynku, co wywołuje efekt kominowy wypychający dym poza obiekt. Oddymianie grawitacyjne nie wymaga wentylatorów mechanicznych ani zewnętrznego zasilania energetycznego do swojego działania, co czyni je rozwiązaniem niezawodnym nawet przy braku zasilania elektrycznego podczas pożaru.

Dlaczego oddymianie grawitacyjne jest kluczowe w halach przemysłowych i magazynowych?

Hale o dużej kubaturze bez podziałów pionowych pozwalają dymowi swobodnie wypełniać przestrzeń pod stropem i stopniowo opadać w dół, skracając czas bezpiecznej ewakuacji pracowników. Klapy dymowe montowane bezpośrednio nad strefą zagrożenia odprowadzają produkty spalania w miejscu ich powstawania, zanim zdążą opanować całą powierzchnię hali i zablokować drogi ucieczki. Dodatkowym efektem jest zmniejszenie stężenia dymu ułatwiające pracę brygadom straży pożarnej i skracające czas lokalizacji ogniska pożaru.

Jakie wymagania dotyczą oddymiania klatek schodowych w budynkach wielokondygnacyjnych?

Klatka schodowa jest jedyną drogą pionowej ewakuacji w większości budynków, a jej zadymienie przekreśla możliwość bezpiecznego opuszczenia budynku przez wszystkich użytkowników powyższych kondygnacji. Przepisy nakładają obowiązek zapewnienia na klatkach schodowych warunków umożliwiających ewakuację lub uratowanie ludzi w inny sposób, co w praktyce realizowane jest przez system oddymiania lub różnicowania ciśnień. Klapy dymowe lub okna oddymiające umieszczone na szczycie klatki wywołują ciąg usuwający dym ku górze i utrzymują dolne partie schodów w warunkach zapewniających widoczność i oddychalność.

Jak oddymianie grawitacyjne wpływa na bezpieczeństwo ewakuacji w obiektach użyteczności publicznej?

W szkołach, urzędach, centrach handlowych i obiektach kulturalnych jednoczesna ewakuacja dużej liczby osób wymaga utrzymania widoczności na wszystkich drogach ewakuacyjnych przez cały czas trwania akcji. Zadymienie na poziomie 1,5 metra nad podłogą praktycznie uniemożliwia poruszanie się wyprostowanym krokiem i wywołuje panikę nawet u osób, które zna rozkład budynku. System oddymiania podzielony na niezależne strefy dymowe z kurtynami dymowymi ogranicza przemieszczanie się dymu między częściami obiektu i pozwala na stopniową ewakuację strefy po strefie bez blokowania wszystkich wyjść jednocześnie.

Jakie elementy systemu oddymiania decydują o jego skuteczności?

Skuteczność systemu oddymiania grawitacyjnego jest wypadkową poprawnego doboru i rozmieszczenia wszystkich jego elementów, które muszą współdziałać jako spójny układ. Nieprawidłowo dobrana powierzchnia czynna klap lub niewystarczające napowietrzanie mogą sprawić, że system działa zbyt wolno lub w ogóle nie wywołuje wymaganego ciągu. Do elementów decydujących o skuteczności systemu należą:

• klapy oddymiające o powierzchni czynnej obliczonej dla danej strefy dymowej zgodnie z normą EN 12101-2,
• otwory napowietrzające rozmieszczone w dolnych partiach budynku zapewniające odpowiednią ilość powietrza kompensacyjnego,
• kurtyny dymowe zatrzymujące warstwę dymu pod stropem i ograniczające strefę zadymienia do wyznaczonego obszaru,
• centrala zasilająco-sterująca integrująca system z centralą sygnalizacji pożarowej i monitorująca stan wszystkich klap,
• coroczne przeglądy techniczne obejmujące oględziny elementów i testy funkcjonalne wymagane przepisami prawa.

Oddymianie grawitacyjne stanowi podstawowy element ochrony życia i mienia w przypadku pożaru

Prawidłowo zaprojektowany system oddymiania pozwala zgodnie z polskimi przepisami na obniżenie wymaganej klasy odporności pożarowej budynku, co może przynieść wymierne oszczędności na etapie realizacji inwestycji. RAJ International działający od 1991 roku projektuje, instaluje i serwisuje systemy oddymiania grawitacyjnego w obiektach wszystkich kategorii na terenie Warszawy i całego kraju. Kontakt możliwy jest telefonicznie pod numerem 22 679 92 11 lub mailowo na adres raj-biuro@raj-international.net.

Podsumowanie

• Oddymianie grawitacyjne wykorzystuje naturalną właściwość gorących gazów pożarowych do unoszenia się ku górze, nie wymagając wentylatorów mechanicznych ani ciągłości zasilania elektrycznego.
• W halach przemysłowych klapy dymowe odprowadzają produkty spalania bezpośrednio z miejsca ich powstawania, skracając czas ewakuacji i ułatwiając dostęp brygadom ratowniczym.
• Przepisy nakładają obowiązek zapewnienia na klatkach schodowych warunków umożliwiających ewakuację, co realizuje system oddymiania lub różnicowania ciśnień.
• W obiektach publicznych podział na strefy dymowe z kurtynami dymowymi ogranicza przemieszczanie się dymu i umożliwia stopniową ewakuację strefy po strefie.
• Skuteczność systemu zależy od prawidłowego doboru powierzchni czynnej klap, napowietrzania, kurtyn i centrali sterującej oraz corocznych przeglądów technicznych. 

FAQ

Jak działa system oddymiania grawitacyjnego?

System oddymiania grawitacyjnego wykorzystuje naturalne właściwości gorących gazów, które unoszą się ku górze. Klapy dymowe otwierają się automatycznie, umożliwiając usunięcie dymu bez potrzeby zasilania elektrycznego.

Dlaczego oddymianie jest kluczowe podczas pożaru?

Oddymianie jest istotne, ponieważ większość ofiar pożarów ginie z powodu toksycznych gazów, a nie samego ognia. Usuwanie dymu poprawia widoczność i oddychalność, co ułatwia ewakuację i akcję ratunkową.

Co to są klapy dymowe i jak się je stosuje?

Klapy dymowe to urządzenia montowane na dachach lub fasadach budynków. Są one kluczowe w systemach oddymiania, ponieważ umożliwiają szybkie usunięcie dymu z miejsc zagrożonych pożarem.