Stałe urządzenia gaśnicze są automatycznymi instalacjami przeciwpożarowymi, które wykrywają pożar we wczesnej fazie i uruchamiają gaszenie bez ręcznej interwencji personelu. W strategicznych pomieszczeniach budynków publicznych, takich jak serwerownie, archiwa, sterownie czy rozdzielnie elektryczne, szczególne znaczenie ma gaszenie gazem, ponieważ ogranicza szkody wtórne po akcji gaśniczej. Stałe urządzenia gaśnicze gazowe dobiera się do kubatury pomieszczenia, rodzaju zagrożenia pożarowego, szczelności strefy oraz wymagań bezpieczeństwa ludzi. Przeczytaj, jak działa taki system i kiedy warto zaplanować jego wdrożenie z udziałem specjalistów Raj International.

Jak działają stałe urządzenia gaśnicze gazowe?

Stałe urządzenia gaśnicze gazowe (SUG-G) to zintegrowane systemy detekcji, sterowania i dystrybucji środka gaśniczego, które uruchamiają się samoczynnie lub ręcznie po wykryciu pożaru. Mechanizm działania opiera się na bardzo szybkim rozpoznaniu zagrożenia, zamknięciu sekwencji bezpieczeństwa i podaniu gazu do strefy objętej ochroną.

Zasada działania stałego urządzenia gaśniczego

Detekcja pożaru – czujki dymu, ciepła lub inne elementy detekcyjne przekazują sygnał do centrali sterowania gaszeniem. W wielu obiektach stosuje się detekcję dwustopniową, aby ograniczyć ryzyko przypadkowego wyzwolenia instalacji.
Alarmowanie i odliczanie zwłoki czasowej – centrala uruchamia sygnalizację optyczną i akustyczną. Zwłoka czasowa daje użytkownikom możliwość opuszczenia pomieszczenia przed wyładowaniem środka gaśniczego.
Zamknięcie funkcji powiązanych – system może współpracować z wentylacją, klapami odcinającymi, drzwiami, kontrolą dostępu i zasilaniem chronionych urządzeń. Celem jest utrzymanie wymaganego stężenia gazu w kubaturze pomieszczenia.
Wyładowanie środka gaśniczego – gaz wypływa z butli przez kolektor, rurociągi i dysze rozmieszczone w strefie chronionej. W systemach całkowitego wypełnienia środek musi osiągnąć stężenie projektowe w całym pomieszczeniu.
Utrzymanie stężenia gaśniczego – szczelność pomieszczenia ma bezpośredni wpływ na skuteczność działania instalacji. Zbyt duże nieszczelności skracają czas retencji gazu i zwiększają ryzyko ponownego zapłonu.

SUG-G mogą działać metodą całkowitego wypełnienia pomieszczenia albo przez ochronę miejscową wybranego urządzenia. W praktyce obiektów publicznych częściej stosuje się ochronę całej kubatury, ponieważ źródło pożaru może pojawić się przy zasilaniu, w szafie rack, pod podłogą techniczną albo w ciągu kablowym. Norma PN-EN 15004-1 oraz standardy ISO 14520 i NFPA 2001 porządkują wymagania dotyczące projektowania, montażu i utrzymania instalacji gazowych.

Znaczenie mechanizmu gaszenia gazem w pomieszczeniach z wrażliwą infrastrukturą

Mechanizm gaszenia gazem zależy od zastosowanego środka gaśniczego. Gazy obojętne, takie jak mieszaniny azotu, argonu i dwutlenku węgla w określonych proporcjach, redukują stężenie tlenu w pomieszczeniu do poziomu, przy którym spalanie nie może się dalej rozwijać. Środki typu clean agent, na przykład FM-200 lub Novec 1230, działają głównie przez odbiór energii cieplnej z reakcji spalania oraz przerwanie warunków podtrzymujących ogień.

W pomieszczeniach technicznych liczy się brak pozostałości po gaszeniu. Woda, piana lub proszek mogą ugasić pożar, ale jednocześnie zniszczyć elektronikę, nośniki danych, dokumenty albo zbiory muzealne. Właśnie dlatego w Raj International oferujemy gazowe systemy gaśnicze oparte na rozwiązaniach takich jak KD-200, TA-200 i KD-1230, a dobór środka gaśniczego poprzedzamy analizą ryzyka, kubatury i funkcji pomieszczenia. W ramach naszych usług wspieramy inwestorów przy projektowaniu, montażu, serwisie i konserwacji instalacji, ponieważ skuteczność systemu zależy nie tylko od rodzaju gazu, lecz także od jakości wykonania, szczelności strefy oraz sprawności automatyki.

Gdzie w budynkach publicznych stosuje się stałe urządzenia gaśnicze?

Stałe urządzenia gaśnicze stosuje się w budynkach publicznych tam, gdzie pożar może zatrzymać ciągłość działania obiektu lub bezpowrotnie zniszczyć zasoby. Wymagania dotyczące stosowania stałych urządzeń gaśniczych wynikają między innymi z § 27 rozporządzenia MSWiA z 7 czerwca 2010 r., a Państwowa Straż Pożarna wskazuje także obiekty, w których takie zabezpieczenia są wymagane, na przykład wybrane archiwa, muzea oraz ośrodki elektronicznego przetwarzania danych o znaczeniu krajowym.

Dobór instalacji powinien wynikać z funkcji pomieszczenia, wartości chronionych zasobów i skutków przestoju. W budynkach publicznych najczęściej analizuje się następujące strefy:

Serwerownie i data center – gaszenie gazem ogranicza ryzyko zalania sprzętu IT i skraca czas powrotu do pracy po incydencie.
Pomieszczenia UPS i rozdzielnie elektryczne – stałe urządzenia gaśnicze gazowe chronią infrastrukturę zasilania, w której użycie wody może spowodować dodatkowe zagrożenia.
Archiwa i biblioteki – instalacja gazowa chroni dokumenty, akta i księgozbiory przed ogniem oraz przed zniszczeniem przez wodę.
Muzea i pomieszczenia zbiorów specjalnych – gaszenie bez pozostałości ma znaczenie przy eksponatach, których nie da się odtworzyć.
Sterownie i centra zarządzania budynkiem – ochrona automatyki BMS, systemów bezpieczeństwa i łączności wpływa na działanie całego obiektu.

SUG-G nie zastępują organizacji ochrony przeciwpożarowej, scenariusza pożarowego ani okresowych przeglądów. Instalacja gazowa musi współpracować z systemem sygnalizacji pożaru, wentylacją, odcięciem zasilania oraz procedurami ewakuacji. W pomieszczeniach, w których środek gaśniczy może wpływać na zdrowie ludzi, trzeba zapewnić warunki bezpieczeństwa zgodne z właściwymi Polskimi Normami.

Projektowanie, test szczelności i serwis jako warunki skuteczności systemu

Projektowanie stałych urządzeń gaśniczych gazowych wymaga m.in.:

obliczenia masy środka gaśniczego,
określenia stężenia projektowego,
sprawdzenia, czy pomieszczenie utrzyma gaz po wyładowaniu.

Test szczelności (room integrity test) wskazuje nieszczelności w obudowie pomieszczenia i pomaga ocenić czas retencji środka gaśniczego. W praktyce nawet prawidłowo dobrany gaz nie zadziała zgodnie z projektem, gdy przepusty kablowe, drzwi, kratki wentylacyjne albo przejścia instalacyjne nie zostaną uszczelnione.

Serwis ma takie samo znaczenie jak projekt. Butle, zawory, presostaty, centrale sterujące, zasilacze rezerwowe i elementy alarmowania muszą być sprawdzane zgodnie z dokumentacją producenta oraz przyjętym harmonogramem konserwacji. W Raj International wspieramy zarządców budynków publicznych w utrzymaniu instalacji, ponieważ nasi specjaliści znają powiązania między systemem gaszenia, systemem sygnalizacji pożaru i innymi instalacjami bezpieczeństwa. Dobrze prowadzona dokumentacja serwisowa pomaga również przy audytach, kontrolach i postępowaniach ubezpieczeniowych.

Skontaktuj się z Raj International w sprawie ochrony pomieszczeń strategicznych

Jeżeli zarządzasz serwerownią, archiwum, rozdzielnią, sterownią lub innym pomieszczeniem o wysokiej wartości operacyjnej, skonsultuj dobór zabezpieczenia z zespołem Raj International. Pomagamy ocenić ryzyko, dobrać stałe urządzenia gaśnicze gazowe, zaplanować montaż oraz utrzymać system w sprawności przez regularny serwis. Sprawdź naszą ofertę i porozmawiaj ze specjalistami, zanim pojedynczy incydent pożarowy przerwie pracę całego obiektu.

Szybkie podsumowanie: gaszenie gazowe w ochronie pomieszczeń krytycznych

Stałe urządzenia gaśnicze są automatycznymi systemami związanymi na stałe z obiektem i uruchamianymi we wczesnej fazie pożaru.
Gaszenie gazem sprawdza się w pomieszczeniach, w których woda mogłaby uszkodzić elektronikę, dokumenty, eksponaty albo instalacje elektryczne.
Stałe urządzenia gaśnicze gazowe wykorzystują detekcję, centralę sterującą, butle, rurociągi i dysze do szybkiego podania środka gaśniczego.
Skuteczność instalacji zależy od stężenia środka, szczelności pomieszczenia, czasu retencji oraz prawidłowej współpracy z systemem sygnalizacji pożaru.
Budynki publiczne wymagają szczególnej analizy, ponieważ pożar w serwerowni, archiwum lub sterowni może zatrzymać działanie wielu usług.
Raj International projektuje, montuje, serwisuje i konserwuje systemy gaszenia gazem dla pomieszczeń wymagających podwyższonej ochrony.

FAQ

Czy gaszenie gazem jest bezpieczne dla ludzi przebywających w pomieszczeniu?

Systemy te są projektowane z uwzględnieniem bezpiecznych poziomów stężenia tlenu lub wykorzystują środki chemiczne o niskiej toksyczności. Procedura automatycznego gaszenia zawsze przewiduje czas na bezpieczną ewakuację personelu przed wyzwoleniem środka gaśniczego do strefy.

Czy stałe urządzenia gaśnicze gazowe są bezpieczne dla ludzi?

Stałe urządzenia gaśnicze gazowe mogą być stosowane w pomieszczeniach, w których przebywają ludzie, ale wymagają właściwej procedury alarmowania, zwłoki czasowej i oznakowania. Projekt musi uwzględniać stężenie środka gaśniczego, ewakuację oraz wymagania Polskich Norm.

Czy butle z gazem gaśniczym muszą znajdować się bezpośrednio w chronionej serwerowni?

Nie jest to konieczne, ponieważ zbiorniki ciśnieniowe można umieścić w wydzielonej baterii butli w osobnym pomieszczeniu technicznym. Środek gaśniczy jest wówczas transportowany do strefy zagrożenia za pomocą systemu rurociągów zakończonych precyzyjnie dobranymi dyszami wylotowymi.

Co dzieje się z gazem gaśniczym po zakończeniu akcji tłumienia pożaru?

Gazy stosowane w systemach bezwodnych nie pozostawiają żadnych osadów ani zanieczyszczeń, co umożliwia szybkie przywrócenie obiektu do użytku po samym przewietrzeniu pomieszczeń. Większość nowoczesnych środków, takich jak Novec 1230, jest neutralna dla środowiska i nie wpływa na niszczenie warstwy ozonowej.

Powrót do poprzedniej strony