Zasady stosowania systemów sygnalizacji pożaru

System sygnalizacji pożaru

Zasady stosowania systemów sygnalizacji pożaru

Systemy Sygnalizacji Pożaru pozwalają na wczesne wykrycie zagrożenia pożarowego oraz bardzo precyzyjne wskazanie miejsca jego wystąpienia. Dzięki ich zastosowaniu znacząco skraca się czas ewakuacji ludzi  z zagrożonych pomieszczeń oraz czas na poinformowanie Państwowej Straży Pożarnej o wykrytym zagrożeniu.

Obowiązek stosowania tych systemów wynika z  Rozporządzenia MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów. Zgodnie z polskim prawem stosowanie systemów sygnalizacji pożaru  i jest wymagane w:

  1. budynkach handlowych lub wystawowych:
    1. jednokondygnacyjnych o powierzchni strefy pożarowej powyżej 5 000 m2,
    2. wielokondygnacyjnych o powierzchni strefy pożarowej powyżej 2 500 m2;
  2. teatrach o liczbie miejsc powyżej 300;
  3. kinach o liczbie miejsc powyżej 600;
  4. budynkach o liczbie miejsc służących celom gastronomicznym powyżej 300;
  5. salach widowiskowych i sportowych o liczbie miejsc powyżej 1 500;
  6. szpitalach, z wyjątkiem psychiatrycznych, oraz w sanatoriach – o liczbie łóżek powyżej 200 w budynku;
  7. szpitalach psychiatrycznych o liczbie łóżek powyżej 100 w budynku;
  8. domach pomocy społecznej i ośrodkach rehabilitacji dla osób niepełnosprawnych o liczbie łóżek powyżej 100 w budynku;
  9. zakładach pracy zatrudniających powyżej 100 osób niepełnosprawnych w budynku;
  10. budynkach użyteczności publicznej wysokich i wysokościowych;
  11. budynkach zamieszkania zbiorowego, w których przewidywany okres pobytu tych samych osób przekracza trzy doby, o liczbie miejsc noclegowych powyżej 200;
  12. budynkach zamieszkania zbiorowego niewymienionych w pkt 11, o liczbie miejsc noclegowych powyżej 50;
  13. archiwach wyznaczonych przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych;
  14. muzeach oraz zabytkach budowlanych, wyznaczonych przez Generalnego Konserwatora Zabytków w uzgodnieniu z Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej;
  15. ośrodkach elektronicznego przetwarzania danych o zasięgu krajowym, wojewódzkim i w urzędach obsługujących organy administracji rządowej;
  16. centralach telefonicznych o pojemności powyżej 10 000 numerów i centralach telefonicznych tranzytowych o pojemności 5 000-10 000 numerów, o znaczeniu miejscowym lub regionalnym;
  17. garażach podziemnych, w których strefa pożarowa przekracza 1 500 m2 lub obejmujących więcej niż jedną kondygnację podziemną;
  18. stacjach metra i stacjach kolei podziemnych;
  19. dworcach i portach, przeznaczonych do jednoczesnego przebywania powyżej 500 osób;
  20. bankach, w których strefa pożarowa zawierająca salę operacyjną ma powierzchnię przekraczającą 500 m2;
  21. bibliotekach, których zbiory w całości lub w części tworzą narodowy zasób biblioteczny.

Oprócz wyżej wymienionych obowiązkowych miejsc stosowanie zgodnie z polskim prawem systemów sygnalizacji pożaru często wykorzystywane są one przez rzeczoznawców jako rozwiązanie uzupełniające w zakresie Ekspertyz stanu Ochrony przeciwpożarowej.

Zasady Stosowania Dźwiękowych Systemów Ostrzegawczych

Zasady Stosowania Dźwiękowych Systemów Ostrzegawczych

Zasady Stosowania Dźwiękowych Systemów Ostrzegawczych

Sprawna ewakuacja ludzi ze stref zagrożonych pożarem coraz częściej realizowana jest nie tylko za pomocą sygnalizatorów optyczno akustycznych, które są elementem systemu sygnalizacji pożaru.

W nowoczesnych budynkach wielkokubaturowych o skomplikowanych aranżacjach wnętrz poinformowaniem ludzi o zagrożeniu pożarowym i przeprowadzenie sprawnej ewakuacji staje się dużym wyzwaniem. W takich przypadkach najlepszym rozwiązaniem na przeprowadzenie sprawnej ewakuacji jest zastosowanie Dźwiękowych Systemów ostrzegawczych.

Dźwiękowe Systemy Ostrzegawcze umożliwiają rozgłaszanie sygnałów ostrzegawczych i komunikatów głosowych dla potrzeb bezpieczeństwa osób przebywających w budynku. Komunikaty tego typu nadawane są automatycznie po otrzymaniu sygnału z systemu sygnalizacji pożaru. Zgodnie z Rozporządzeniem MSWiA z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów zastosowanie dźwiękowych systemów ostrzegawczych wymagane jest w:

  1. budynkach handlowych lub wystawowych:
    1. jednokondygnacyjnych o powierzchni strefy pożarowej powyżej 8 000 m2,
    2. wielokondygnacyjnych o powierzchni strefy pożarowej powyżej 5 000 m2;
  2. salach widowiskowych i sportowych o liczbie miejsc powyżej 1 500;
  3. kinach i teatrach o liczbie miejsc powyżej 600;
  4. szpitalach i sanatoriach o liczbie łóżek powyżej 200 w budynku, z wyłączeniem pomieszczeń intensywnej opieki medycznej, sal operacyjnych oraz sal z chorymi;
  5. budynkach użyteczności publicznej wysokich i wysokościowych;
  6. budynkach zamieszkania zbiorowego wysokich i wysokościowych lub o liczbie miejsc noclegowych powyżej 200;
  7. stacjach metra i stacjach kolei podziemnych;
  8. dworcach i portach, przeznaczonych do jednoczesnego przebywania powyżej 500 osób.

Informowanie państwowej Straży Pożarnej o zagrożeniu pożarowym

Gaszenie pożaru

Informowanie państwowej Straży Pożarnej o zagrożeniu pożarowym

Niemal od najmłodszych lat jesteśmy nauczani, że w przypadku zauważenia zagrożenia pożarowego należy dzwonić na Straż Pożarną. Numer 998 a obecnie także 112 zna niemal każde dziecko. Obecnie przy zastosowaniu nowoczesnych systemów sygnalizacji pożaru informacja o pożarze dociera do Państwowej Straży Pożarnej automatycznie. Często w czasie poniżej 15 minut  na miejscu potencjalnego zagrożenia pojawia się zastęp  bojowy państwowej Straży pożarnej w pełni gotowy do podjęcia akcji ewakuacyjnej oraz gaśniczej.

Szybkie i sprawne przekazanie informacji do Państwowej Straży Pożarnej obecnie coraz częściej realizowane jest za pomocą Urządzeń Transmisji Alarmów Pożarowych. Urządzenia tego typu za pomocą kilku torów transmisji w odpowiedzi na sygnał z Centrali Sygnalizacji Pożaru przekazują w sposób natychmiastowy informację do najbliższej jednostki Ratowniczo gaśniczej państwowej Straży Pożarnej. Obowiązek stosowania tego typu urządzeń wynika z ustawy o ochronie przeciwpożarowej (art. 5 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2002r Nr 147 poz. 1229, z późn. zm.)).

Zgodnie z polskimi przepisami o ochronie przeciwpożarowej  właściciel, zarządca lub użytkownik budynku, obiektu lub terenu, obowiązany do założenia urządzeń sygnalizacyjno-alarmowych, zobowiązany jest połączyć te urządzenia z najbliższą komendą lub jednostką ratowniczo-gaśniczą Państwowej Straży Pożarnej, Wyjątek od tej zasady stanowi sytuacji, w której w danym budynku lub na danym terenie funkcjonuje Własna Jednostka Ratownicza. Sposób połączenia urządzeń sygnalizacyjno-alarmowych systemu sygnalizacji pożarowej właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu jest obowiązany uzgodnić z właściwym terenowo komendantem powiatowym (miejskim) Państwowej Straży Pożarnej  co wynika z § 31 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów.

Jednocześnie, zgodnie z § 30. 1. ww. rozporządzenia MSWiA, obiekty wyposażone w stałe urządzenia gaśnicze mogą być wyposażone w system sygnalizacji pożarowej. Możliwość ta nie oznacza zwolnienia z obowiązku podłączenia urządzeń z komendą lub jednostką ratowniczo-gaśniczą Państwowej Straży Pożarnej w sposób zapewniający automatyczne przekazywanie informacji o pożarze.

Stałe Urządzenia Gaśnicze

Stałe urządzenia gaśnice gazowe

Stałe Urządzenia Gaśnicze

Podczas pożaru najistotniejszy jest czas. Z każdą minutą od momentu pojawienia się dymu i ognia zwiększa się zagrożenie dla życia ludzkiego i bezpieczeństwa konstrukcji całego budynku. W wielu budynkach w pierwszej fazie pożaru zanim jeszcze pojawi się jednostka Ratowniczo gaśnicza państwowej Straży pożarnej zwalczanie ognia rozpoczynają stałe urządzenia gaśnicze. Obowiązek stosowania stałych urządzeń gaśniczych, do których zalicza się stałe urządzenia gaśnicze wodne (tryskaczowe i zraszaczowe), parowe, pianowe, gazowe i aerozolowe, proszkowe reguluje § 27 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów (Dz. U. Nr 109 poz. 719).

Zgodnie z ww. rozporządzeniem stosowanie stałych urządzeń gaśniczych, związanych na stałe z obiektem, zawierających zapas środka gaśniczego i uruchamianych samoczynnie we wczesnej fazie rozwoju pożaru, jest wymagane w:

  • archiwach, wyznaczonych przez Naczelnego Dyrektora Archiwów Państwowych;
  • muzeach oraz zabytkach budowlanych, wyznaczonych przez Generalnego Konserwatora Zabytków w uzgodnieniu z Komendantem Głównym Państwowej Straży Pożarnej;
  • ośrodkach elektronicznego przetwarzania danych o znaczeniu krajowym.

Natomiast stosowanie stałych urządzeń gaśniczych wodnych jest wymagane w:

  • budynkach handlowych lub wystawowych: jednokondygnacyjnych, w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I o powierzchni powyżej 8000 m2,
  • wielokondygnacyjnych w strefie pożarowej zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I o powierzchni powyżej 5000 m2;
  • budynkach o liczbie miejsc służących celom gastronomicznym powyżej 600;
  • budynkach użyteczności publicznej wysokościowych;
  • budynkach zamieszkania zbiorowego wysokościowych.

Należy jednak zaznaczyć, że zgodnie z § 27 ust. 3 w strefach pożarowych i pomieszczeniach wyposażonych w stałe urządzenia gaśnicze gazowe lub z innym środkiem gaśniczym mogącym mieć wpływ na zdrowie ludzi powinny być zapewnione warunki bezpieczeństwa dla osób przebywających w tych pomieszczeniach, zgodnie z odpowiednimi Polskimi Normami dotyczącymi tych urządzeń.

Gaśnice

Podręczny sprzęt gaśniczy, gaśnice

Gaśnice

Najskuteczniejsza jest w pierwszych fazach pożaru. Jej użycie potrafi skutecznie zatrzymać dalszy rozwój zagrożenia  i poczynić znaczne oszczędności w mieniu. Zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków, innych obiektów budowlanych i terenów obiekty muszą być wyposażone w gaśnice, spełniające wymagania Polskich Norm, dotyczących gaśnic Rodzaj gaśnic powinien być dostosowany do gaszenia tych grup pożarów, które mogą wystąpić w obiekcie.

Wyróżniamy następujące rodzaje gaśnic:

  1. A – materiałów stałych, zwykle pochodzenia organicznego, których normalne spalanie zachodzi z tworzeniem żarzących się węgli;
  2. B – cieczy i materiałów stałych topiących się;
  3. C – gazów;
  4. D – metali;F – tłuszczów i olejów w urządzeniach kuchennych.

Dobierając ilość środka gaśniczego dla danego obiektu powinniśmy kierować się następującą zasadą. Jedna jednostka masy środka gaśniczego 2 kg (lub 3 dm3) zawartego w gaśnicach przypada, z wyjątkiem przypadków określonych w przepisach szczególnych:

  1. na każde 100 m2 powierzchni strefy pożarowej w budynku, nie chronionej stałym urządzeniem gaśniczym:
  2. zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL I, ZL II, ZL III lub ZL V,
  3. produkcyjnej i magazynowej o gęstości obciążenia ogniowego ponad 500 MJ/m2,
  4. zawierającej pomieszczenie zagrożone wybuchem,
  5. na każde 300 m2 powierzchni strefy pożarowej nie wymienionej w pkt. 1), z wyjątkiem zakwalifikowanej do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV.

Gaśnice w budynkach powinny być rozmieszczane zgodnie z poniższymi zasadami:

  1. w miejscach łatwo dostępnych i widocznych, w szczególności:
  2. przy wejściach do budynków,
  3. na klatkach schodowych,
  4. na korytarzach,
  5. przy wyjściach z pomieszczeń na zewnątrz,
  6. w miejscach nienarażonych na uszkodzenia mechaniczne oraz działanie źródeł ciepła (piece, grzejniki),
  7. w obiektach wielokondygnacyjnych – w tych samych miejscach na każdej kondygnacji, jeżeli pozwalają na to istniejące warunki.

Przy rozmieszczaniu gaśnic należy pamiętać o tym by spełnić następujące warunki:

  1. odległość z każdego miejsca w obiekcie, w którym może przebywać człowiek, do najbliższej gaśnicy nie powinna być większa niż 30 m,
  2. do gaśnic powinien być zapewniony dostęp o szerokości co najmniej 1 m.